. Wstęp .  . Opracowanie .  . Prezentacje .  . Literatura . 

 

 

PodoBaby to wielkogabarytowy komputerowy podoskop przeznaczony do diagnozowania niemowląt, a także starszych dzieci.

 Produkt spełnia wymogi dyrektywy medycznej 93/42/EEC  (wymagania ustawy o wyrobach medycznych z dnia 20 kwietnia 2004 (Dz.U.04.93.896)) i posiadają stosowny wpis do rejestru wyrobów medycznych.

 

Podstawowe cechy:

·         Duże pole obserwacji (wymiar górnej powierzchni ok.90x60 cm)

·         Regulowana wysokość urządzenia

·         Górna, przeźroczysta płyta o wykonana z tworzywa sztucznego (brak odczucia zimna przy dotyku) o dużej grubości

·         Ograniczenie powstających refleksów przez eliminację lustra

·         Zwiększenie kontrastu odbitki poprzez wzmocnienie jasności oświetlenia płyty

·         Ścianki boczne „wcinają” się do środka, dzięki czemu nie przeszkadzają nogom badającego

·         Diody sygnalizujące pracę urządzenia

Wstęp

Ocena prawidłowości rozwoju motorycznego małych dzieci, zwłaszcza noworodków do  czwartego tygodnia życia, jest bardzo trudna ze względu na ich niedojrzałość ruchową. Odróżnienie prawidłowych reakcji niemowlęcia od nieprawidłowych, w pierwszych miesiącach jego życia, wymaga bardzo dużego doświadczenia. Różnice w zachowaniu dzieci zdrowych i wykazujących zaburzenia w funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego stają się coraz wyraźniejsze wraz z wiekiem. Wczesna diagnostyka jest więc niezbędna, aby uchronić jak największą ilość dzieci przed dożywotnią niepełnosprawnością. Jest ona szczególnie ważna w przypadku zagrożenia mózgowym porażeniem dziecięcym. Leczenie zaburzeń powinno rozpocząć się już w pierwszym półroczu życia, ponieważ w okresie pierwszego roku rozwój motoryczny dziecka wykazuje bardzo dużą dynamikę. Zahamowanie dynamiki tego rozwoju sprzyja dalszym powikłaniom - mogą utrwalać się trudne do  eliminacji patologiczne wzorce ruchowe. Dobór sposobów i środków terapeutycznych w  terapii niemowląt z zaburzeniami w rozwoju motorycznym odbywa się w oparciu o wiedze i doświadczenie fizjoterapeuty.

Stanowisko PodoBaby pracuje w oparciu o rozwiniętą metodę podoskopową. Pozwala ono w sposób obiektywny oszacować układ i wielkość płaszczyzny podparcia ułożonego na plecach lub na brzuchu niemowlęcia, w stosunku do obrysu rzutu całego ciała. Można wyznaczać również parametry kątowe i długościowe. PodoBaby ma zatem zastosowanie we wczesnej diagnostyce zaburzeń ruchowych - pozwala na badanie dzieci leżących, nawet noworodków. Zaobserwowanie nieprawidłowości w ułożeniu ciała, takich jak np. asymetria, przymusowe ułożenie ciała, może świadczyć m. in. o  nieprawidłowym rozkładzie napięć mięśniowych czy istnieniu nieprawidłowych, przetrwałych odruchów. Obserwacja taka jest wskazówką do dalszego badania pacjenta w  kierunku mózgowego porażenia dziecięcego.

Dzięki zastosowaniu kamery cyfrowej stanowisko PodoBaby pozwala na rejestrowanie sekwencji ruchowych. Rejestrowane są zmiany płaszczyzny podparcia podczas spontanicznego ruchu niemowlęcia oraz cała jego sylwetka. Możliwa jest również rejestracja odpowiedzi dziecka na bodziec ruchowy, który powinien wywołać określony wzorzec reakcji posturalnej. Reakcja taka będzie nieprawidłowa jeśli jego ośrodkowy układ nerwowy uległ uszkodzeniu. Przeprowadzone badania są archiwizowane dzięki czemu ułatwione jest monitorowanie zmian w zachowaniu pacjenta podczas kolejnych wizyt oraz skuteczności zastosowanej terapii. Istnieje również możliwość przeprowadzenia porównań międzyosobniczych.

Stanowisko PodoBaby posiada również zastosowanie w diagnostyce stóp u dzieci do końca 5  roku życia, ważących poniżej 25 kg, które osiągnęły już zdolność samodzielnego stania. W  czasie badania uzyskiwany jest obraz strony podeszwowej stóp (plantokonturogram).

Wyniki przeprowadzonych badań są analizowane przez program komputerowy i  wyświetlane w postaci odpowiednich parametrów (wielkość powierzchni rzutu obrysu ciała, oraz rzutu powierzchni podparcia, długości, kąty, plantokonturogram). Otrzymane dane mogą być analizowane i opracowywane statystycznie. Po opracowaniu badania można wykonać wydruk. Sposób interpretacji wyników otrzymanych przy użyciu stanowiska PodoBaby należy do osoby obsługującej sprzęt - lekarza, fizjoterapeuty, rehabilitanta. Dane pacjenta gromadzone są w na dysku komputera i archiwizowane na dowolnych nośnikach (CD_ROM, karty pamięci typu flash itp.).

Badanie na stanowisku PodoBaby jest całkowicie nieszkodliwe i nieinwazyjne. Może więc być, zależnie od potrzeb, wielokrotnie powtarzane. PodoBaby ma zastosowanie w badaniach przesiewowych dzieci zagrożonych dziecięcym porażeniem mózgowym, a także innymi wadami rozwoju posturalno-ruchowego.

Opracowanie badania.

         W trakcie analizy wyniku badania  na zdjęcie sylwetkę nanosi się punkty pomiarowe. Program może wyznaczać dowolne długości, kąty, elipsy, powierzchnie obrysów i obszarów. Przykładowy schemat opracowania znajduje się poniżej.

 

Model Segmentowy –poszczególne punkty dzielą sylwetkę na segmenty

Pozycja na plecach

C7 -wyrostek kolczysty siódmego kręgu szyjnego

SP- koniec szpary pośladkowej

 

B1 – linia barku lewego (połączenie ramię-szyja)

B2 – lewy bark

T1 – lewa pacha

Bd2, Bd1 – biodro lewe

Bd3, Bd4 – biodro prawe

T3 – pacha prawa

B4-bark prawy

B3-linia barku pr.

 

L2 - łokieć lewy– strona zewnętrzna

N2 – nadgarstek lewy str. zewnętrzna

D2 – dłoń lewy str. zewnętrzna

D1 – dłoń lewy str. wewnętrzna

N1 – nadgarstek lewy str. wewnętrzna

L1 - łokieć lewy str. wewnętrzna

 

L3 – łokieć prawy str. wewnętrzna

N3 – nadgarstek prawy str. wewnętrzna

D3 – dłoń prawa str. wewnętrzna

D4 – dłoń prawa str. zewnętrzna

N4 – nadgarstek prawy str. zewnętrzna

L4 – łokieć prawy strona zewnętrzna

 

Ko2 – kolano lewe str. zewnętrzna

Ks2 – kostka lewa str. zewnętrzna

St2 – stopa lewa str. zewnętrzna

St1 – stopa lewa str. wewnętrzna

Ks1 – kostka lewa str. wewnętrzna

Ko1 – kolano lewe str. wewnętrzna

 

Ko3 – kolano prawe str. wewnętrzna

Ks3 – kostka prawa str. wewnętrzna

St3 – stopa prawa str. wewnętrzna

St4 – stopa prawa str. zewnętrzna

Ks4 – kostka prawa str. zewnętrzna

Ko4 – kolano prawe str. zewnętrzna

 

G1- lewy brzeg obrysu głowy

G2 - prawy brzeg obrysu głowy

G3 – szczyt obrysu głowy

KS - guzowatość potyliczna

S1 - wyrostek kolczysty pierwszego kr. krzyżowego

 

(kolejność punktów podana jest zgodnie z kolejnością ruchu w programie po kliknięciach prawym przyciskiem myszy)

 

 

Pozycja na brzuchu

 

Liczone parametry:

10. Długość tułowia C7,SP

11. Długość boku: lewego lewego B2,Bd2; prawego B4,Bd4

12. Szerokość w barkach biodrach

13. Głowa: szerokość G1,G2;  wysokosć C7,G3

14. Długość ramienia: lewego B2,L2; prawego B4,L4

15. Długość przedramienia: lewego L2,N2; prawego L4,N4

16. Długość uda: lewego Bd2,Ko2; prawego Bd4,Ko4

17. Długość podudzia: lewego Ko2,Ks2; prawego Ko4,Ks4

18. Kąt ramienia: lewego Bd2,B2,L2 prawego Bd4,B4,L4

19. Kąt uda: lewego Ko2,Bd2,B2; prawego Ko4,Bd4,B4

20. Powierzchnia korpusu tułowia C7,B1,B2,T1,Bd2,Bd1,SP, Bd3,Bd4,T3,B4,B3 ;    powierzchnia obrysu głowy

21. Powierzchnia obszaru  A, B, C

 

 

Prezentacje

 

·         Prezentacja w formacie animacji flash przedstawiająca opracowanie badania

 

 

 

Literatura

 

„Jak oceniać nowe metody pomiarowe na przykładzie PodoBaby” D.Wójtowicz, M.Pyzio, A.Skrzek; AWF Wrocław

Książki w języku polskim:

·        „Mózgowe porażenie dziecięce”, pod redakcją R. Michałowicza, PZWL, 2001

·        „Mózgowe porażenie dziecięce - wskazówki dla rodziców”, Michałowicz R., Chmielik J. i  inni, PZWL, 2000

·        „Mózgowe porażenie dziecięce w teorii i terapii”, K. J. Zabłocki, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa, 1998

·        „ABC rehabilitacji dzieci. Mózgowe porażenie dziecięce.” Tom 2, pod redakcją M.  Borkowskiej, Pelikan, Warszawa, 1989

·        „Rozwój niemowląt i jego zaburzenia a rehabilitacja metodą Vojty”, G. Banaszek, Alfa Medica Press, Bielsko Biała, 2004

·        "Neurokinezjologiczna metoda według Vojty", Kiebzak W., Szmigiel C., Banaszek G. ‑ w:  Rehabilitacja Medyczna red. Kwolek A., Urban & Partner, Wrocław, 2003.

·        "Neurokinezjologiczna diagnostyka i terapia dzieci z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego", Sadowska L., Wydawnictwo AWF Wrocław, 2000

·        „Rehabilitacja w porażeniu mózgowym i zaburzeniach ruchu”, Levitt S., PZWL, Warszawa, 2000

 

Książki w języku angielskim:

·        “Cerebral Palsy”, Freeman Miller, 2005, Springer

Rozdział 2: Etiology, Epidemiology, Pathology, and Diagnosis

(ze strony:

http://www.springer.com/sgw/cda/pageitems/document/cda_downloaddocument/0,,0-0-45-129218-0,00.pdf)

·        ’’NEW CP’’ Cerebral Palsy - hold to the light, Peder Esben, 2003, The Danish Society for Cerebral Palsy, Kopenhaga

·        “Prevention, Early Detection and Management of Childhood Disabilities”, 2004

Rozdział 4, Motor and Neurological Disabilities

(ze strony: http://www.ahedegypt.org/pubs/Dis_Man/Dis_Man_ch4.pdf)

·        “The HELP Guide to Cerebral Palsy”, część 1 - okładka, część 2 - wprowadzenie, część 3, część 4, część 5, część 6.

(ze strony:http://www.global-help.org/publications/helpcp.html)

 

Publikacje ze strony http://www.rehabilitacja.pl:

·        Mózgowe porażenie dziecięce - część pierwsza

·        Rehabilitacja dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym

·        Moje dziecko ćwiczy metodą Vojty

·        Terapie znane i nieznane: Metoda Vaclava Vojty

·        Metoda Vaclava Vojty cz. II

 

Publikacje z czasopisma Fizjoterapia Polska (strona http://www.medsport.pl/fiz):

·        Niektóre wzorce postawy a zaburzenia lokomocji u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym

·        Kompensacyjne przemieszczenia poszczególnych segmentów ciała w płaszczyźnie czołowej u  dzieci z mózgowym porażeniem

·        Czynniki ryzyka a zaburzenia chodu u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym

·        Sprawność motoryczna pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym i u dzieci zdrowych w  zależności od pourodzeniowej oceny w skali Apgar

·        Wczesna, syntetyczna diagnostyka mózgowego porażenia u dzieci ryzyka leczonych metodami neurorozwojowymi

 

Publikacje w języku angielskim:

·         “Motor Development during Infancy and Early Childhood...”, Malina R., 2003, International Journal of Sport and Health Science, 2, 50-66 (http://www.shobix.co.jp/ijshs/tempfiles/journal/2/20030034.pdf)

·        “Prognosis for Gross Motor Function in Cerebral Palsy”, Rosenbaum P., 2003, BMJ, 326, 970‑974 (http://jama.ama-assn.org/)

·        “Cerebral palsy: what parents and doctors want to know” (http://bmj.bmjjournals.com/cgi/content/full/326/7396/970)

·        “Guidelines for rehabilitation of children with cerebral palsy”, Ferrari A., Cioni G., 2005, EuraMedicophys., 41(3), 243-260 (http://www.minervamedica.it/index2.t?show=R33Y2005N03A0243)

·        “Basic Principles of the Neurodevelopmental Treatment”, Dolenc Velickovic T., Velickovic Pera M., 2005, Medicina; 42(41), 112-120

 

Strony WWW organizacji zajmujących się problematyką porażenia mózgowego:

·        Fundacja "Promyk Słońca"

·        Centrum Polskiej Rehabilitacji - www.rehabilitacja.pl

·        NINDS (National Institute of Neurological Disorders and Stroke), USA

·        Origins of Cerebral Palsy,

·        The Bobath Centre,

·        Internationale Vojta Gesellschaft e.V.

·        The Spastic Centre

·        http://www.scope.org.uk

·        AACPDM (American Academy for Cerebral Palsy and Developmental Medicine)

·        CanChild Centre for Childhood Disability Research

·        UCP (United Cerebral Palsy)

·        http://www.spastycznosc.com.pl/

 

 

Publikacje inne:

·        “Prevention, Early Detection and Management of Childhood Disabilities” (2004)

Okładka i spis treści, Rozdział 1, Rozdział 2, Rozdział 3, Rozdział 5, Rozdział 6, Rozdział 7, Rozdział 8

(ze strony: http://www.ahedegypt.org/eng/epubs.html)

·        „Potrzeby i możliwości wymiernej oceny wyników rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym” Nowotny J., Czupryna K., Domagalska M.; Rehabilitacja Medyczna 2004 nr 4

·        Fizjoterapia Polska: http://medsport.pl/fiz/